Ο λόγος για την τελευταία ποιητική σύνθεση του Γιώργου Βέλτσου, τη "Σκιά" του, που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Ίκαρος τον Νοέμβριο του 2000. Πρόκειται για την όγδοη κατά σειρά ποιητική συλλογή -η πρώτη δημοσιεύτηκε το 1993. Θυμίζω ότι η ποιητική παραγωγή του Γιώργου Βέλτσου συγχρονίζεται με τη θεατρική του παραγωγή, αποτυπωμένη ήδη σε τρία έργα.
Ο τίτλος της συλλογής προέρχεται από δίστιχο της διάσημης σύνθεσης του Κωστή Παλαμά "Φοινικιά" (προβάλλεται και ως μότο του βιβλίου), όπου μαρτυρούν και διαμαρτύρονται τα υποκείμενα μικρά λουλούδια κάτω από τον ίσκιο μιας αψηλής φοινικιάς. Προφανώς η παλαμική σύνθεση (που ενέπνευσε και άλλους μείζονες ποιητές μας, λόγου χάριν τον Σεφέρη) αποτελεί ένα είδος αναφορικού προτύπου για τη "Σκιά" του Βέλτσου. [...]
Τόσο η έκταση όσο και η μορφή της σύνθεσης παραπέμπουν, ενμέρει ή ενόλω, σε δικά μας και ξένα πρότυπα. Από τα δικά μας αναφέρω, ενδεικτικώς, εκτός της "Φοινικιάς" του Παλαμά τον "Αλαφροΐσκιωτο" του Σικελιανού και τον "Ερωτικό λόγο" του Σεφέρη. Τα εμφανέστερα ξένα πρότυπα, συχνά ομολογημένα μέσα στο ποίημα, ανήκουν κατά σειρά στον Βαλερύ, στον Βερλαίν, στον Τζόυς, στον Ναμπόκωφ, στον Φλωμπέρ, στον Έλιοτ -σίγουρα κάποιους ξεχνώ. Πέρα από τις ομολογημένες αυτές λογοτεχνικές οφειλές της, η "Σκιά" του Βέλτσου εξονομάζει και εικαστικές ή κινηματογραφικές οφειλές. Λόγου χάριν τον Τέρνερ, τον Ματίς, τον Σεζάν, τον Θεοτοκόπουλο, τον Χαλεπά, αλλά και τον Παζολίνι. [...]"
Δ. Ν. Μαρωνίτης
(από ομιλία στο Μουσείο Μπενάκη, 5. 2. 2003)
"Είναι η μοίρα του ποιητή, όπως των ζωγράφων του Κικέρωνος ("Academica II", 20, 86), να βλέπει περισσότερα απ` ό,τι εμείς, οι αναγνώστες του, ως προς τις σκιές και τα φωτεινά σημεία. Αν όμως ο Γιώργος Βέλτσος επιλέγει να αποδώσει ποιητικά μια "Σκιά" εριμμένη από τη φωτοβόλο "Φοινικιά" του προγόνου του Κωστή Παλαμά, τούτο δεν αντιστοιχεί στην ανάγκη του να περιγράψει κάτι που υπάρχει και που ρίχνει τη σκιά του στα μικρά λουλούδια ή αλλού -στον επίγονο, για παράδειγμα-, αλλά αντιθέτως, κάτι που δεν περιλαμβάνεται στο καθαυτό ποίημα: τη σκιώδη Ποίηση. "Σκιά" λοιπόν, γιατί η Ποίηση δεν υφίσταται παρά μόνον ως "φάντασμα", πλάσμα δηλαδή της φαντασίας και φαντασίωση, μονίμως ανεκπλήρωτη ή μερικώς εκπληρωμένη. Πλάσμα, μέσα στην αλλόκοτη τάξη του, τόσο διαφορετικό από τα υπόλοιπα, που δεν ανταποκρίνεται σε ανάγκη άλλη από αυτή που το ίδιο δημιουργεί: την ανάγκη του ποιήματος ως ομοιώματος της Ποίησης, σκιάς μέσα στη "Σκιά". [...]"
Χάρης Ε. Ράπτης
(από κείμενο που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό "Εντευκτήριο", τχ. 62, Σεπτέμβριος 2003)
O David Connolly γεννήθηκε το 1954 στο Σέφιλντ της Αγγλίας. Ιρλανδός στην καταγωγή, ζει και εργάζεται από το 1979 στην Ελλάδα ενώ πολιτογραφήθηκε Έλληνας το 1998. Σπούδασε αρχαία ελληνική φιλολογία στο Πανεπιστήμιο του Lancaster (1974-77), μεσαιωνική και νεοελληνική φιλολογία στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης (1977-79) και έλαβε τον τίτλο του Διδάκτορος της Φιλοσοφίας από το Πανεπιστήμιο του East Anglia (1997) για τη διατριβή του με θέμα τη "Θεωρία και πράξη της λογοτεχνικής μετάφρασης και τα ιδιαίτερα μεταφραστικά προβλήματα στο έργο του Οδυσσέα Ελύτη". Κατέχει επίσης επαγγελματικά διπλώματα στη διδασκαλια της αγγλικής ως ξένης γλώσσας (Βασιλική Εταιρεία Τεχνών 1984) και στη μετάφραση (Ινστιτούτο Γλωσσολόγων 1992). Είναι τακτικό μέλος διαφόρων συλλόγων επαγγελματιών μεταφραστών και συγγραφέων τόσο στη Βρετανία (Ινστιτούτο Γλωσσολόγων, Ινστιτούτο Μετάφρασης και Διερμηνείας, Εταιρεία Μεταφραστών της Λογοτεχνίας) όσο και στην Ελλάδα (Εταιρεία Συγγραφέων, Ελληνική Εταιρεία Μεταφραστών Λογοτεχνίας, Πανελλήνιος Σύλλογος Επαγγελματιών Μεταφραστών). Διετέλεσε επικεφαλής του Μεταφραστικού Τμήματος στο Βρετανικό Συμβούλιο Αθηνών (1991-1994) και έχει διδάξει τη θεωρία και πράξη της λογοτεχνικής μετάφρασης σε προπτυχιακό και μεταπτυχιακό επίπεδο σε ελληνικά πανεπιστημιακά ιδρύματα (Ιόνιο Πανεπιστήμιο 1991-1997, Πανεπιστήμιο Αθηνών 1999-2000, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης). Επίσης, διετέλεσε εξωτερικός εξεταστής σε Βρετανικά Πανεπιστήμια με μεταπτυχιακά μεταφραστικά προγράμματα. Επιπλέον, είχε επίτιμες ακαδημαϊκές θέσεις στο Πανεπιστήμιο του Birmingham (Honorary Research Fellow 1999-2002), στο Πανεπιστήμιο του Princeton (Stanley J. Seeger Visiting Fellow 2001) και στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης (Hellenic Foundation Visiting Fellow in Modern Greek Studies 2002). Μεταφράσεις του έχουν βραβευτεί στην Αγγλία (The Yeats Club Sixth Open Poetry Competition for Translations 1989), στην Αμερική (The Elizabeth Constantinides Memorial Translation Prize for 1996) και στην Ελλάδα (Βραβείο της Ελληνικής Εταιρείας Μεταφραστών Λογοτεχνίας για την καλύτερη μετάφραση από τα ελληνικά 1996, Τιμιτική Διάκριση του Υπουργείου Πολιτισμού 1999, Κρατικό Βραβείο Μετάφρασης Έργου Ελληνικής Λογοτεχνίας σε Ξένη Γλώσσα, 2008 για το βιβλία "Ωραίος σαν Έλληνας" του Νίκου Εγγονόπουλου).
Ο Γιώργος Βέλτσος γεννήθηκε στην Αθήνα τον Οκτώβριο του 1944. Σπούδασε νομικά και κοινωνιολογία στο Παρίσι. Από τη μεταπολίτευση διδάσκει θεωρία της επικοινωνίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο. Έγραψε δοκίμιο, θέατρο και ποίηση. Θεατρικά έργα του έχουν ανέβει από τον Μιχαήλ Μαρμαρινό και τη Ρούλα Πατεράκη. Από το 1975 συνεργάζεται με την εφημερίδα "Τα Νέα".
Δείτε όλα τα βιβλία του συγγραφέα
