Το χαμάμ

του Γιώργου Βαλασιάδη

Στην αρχή με μπέρδεψε λίγο αλλά σύντομα μπήκα στην πορεά αυτού του τρυφερού βιβλίου. Δεν είναι μυθιστόρημα, είναι αυτοβιογραφία μυθιστορηματική. Με την ανάγλυφη γλώσσα (ιδιωματισμοί πολίτικοι και τουρκικοί ενσωματωμένοι στην καθημερινή χρήση των Ελλήνων της Κωνστατινουπολης), τα προσωπικά συναισθήματα, τις αγωνίες και τις απορίες για τον νέο κόσμο, τη Γερμανία, ο συγγραφέας μας ανοίγει την καρδιά του και μας δείχενει πώς ζούσαν οι Έλληνες της Πόλης μετά τα Σεπτεμβριανά του 55 και τον τελευταίο ξεριζωμό του 62-63. Χωρίς συναισθηματισμούς, χωρίς μελοδραματισμούς, χωρίς ν ακατηγορεί κανένα. Άλλωστε δεν αναφέρεται πουθενά πολιτικά. Τον ενδιαφέρει η μαγειρική, τα λουτρά, ο τρόπος ζωής και συναδελφοσύνης των συμπατριωτών του, τους οποίους έχασε σιγά σιγά από μετανάστευση, γηρατειά και θάνατο. Συγκινητικό και λίγο κουραστικό, όμως αναπλάθει τη ζωή των Ελλήνων εκεί και τότε, κάνοντάς μας έμμεσα να νοσταλγούμε τα περασμένα μεγαλεία. Λίγο ανισομερες ως προς την εξιστόρηση της ζωής στη Γερμανία και στην καταλυτική παρουσία κάποιων ανθρώπων που γνώρισε εκεί στη ζωή του κι εκεί ήρθε κι αντιμέτωπος με κάτι από το παρελθόν του. Αρκετά καλό λοιπόν.

Πάνος Τουρλής