Κόκκιν' αχείλι εφίλησα
zoom in
Προσθήκη στα αγαπημένα

Κόκκιν' αχείλι εφίλησα

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΤΟΥ ΦΙΛΙΟΥ ΚΑΙ Ο ΕΡΩΤΑΣ ΣΑΝ ΥΠΕΡΒΟΛΗ

Παντελής Σ. Μπουκάλας

24.90€ -27% 18.18€
  • Διαθέσιμο κατόπιν παραγγελίας

    Αποστέλλεται την ίδια ή την επόμενη εργάσιμη

  • ISBN:

    9789605054267

  • Κατηγορίες:

    Δοκίμια

  • Έτος κυκλοφορίας

    2019

  • Εκδότης

    Άγρα

ΕΝΑ ΑΠΟ ΤΑ ΠΙΟ αγαπημένα δημοτικά τραγούδια εξεικονίζει με τρόπο συναρπαστικό το ταχύτατο ταξίδι του φιλιού, του κόκκινου φιλιού, από τα χείλη που σμίγουν στην πλάση που φιλοξενεί τους ερωτευμένους και πανηγυρίζει μαζί τους: Κόκκιν’ αχείλι εφίλησα κι έβαψε το δικό μου, / και στο μαντίλι το ’συρα κι έβαψε το μαντίλι, / και στο ποτάμι το ’πλυνα κι έβαψε το ποτάμι, / κι έβαψε η άκρη του γιαλού κι η μέση του πελάγου. / Κατέβη ο αιτός να πιεί νερό κι έβαψε τα φτερά του, / κι έβαψε ο ήλιος ο μισός και το φεγγάρι ακέριο.
Οι έξι στίχοι, που διασώθηκαν σε ποικίλες παραλλαγές, έχουν μακρά φιλολογική, λαογραφική και λογοτεχνική ιστορία, στην οποία εμπλέκονται μεγάλα ονόματα της λογιοσύνης και της ποίησης. Ανάμεσά τους ο Κοραής, ο Φωριέλ, ο Ν. Γ. Πολίτης, ο Κρυστάλλης, ο Ψυχάρης, ο Αποστολάκης, ο Σεφέρης, ο Τσάτσος, ο Φώτος Πολίτης, ο Βρεττάκος.
Στο επίκεντρο του διαλόγου βρέθηκαν ζητήματα που μας απασχολούν και σήμερα: η ιδιαιτερότητα της δημοτικής ποίησης, η στάθμιση της αξίας της με ζύγια αμιγώς λογοτεχνικά και το δικαίωμα της ποίησης εν γένει, ανώνυμης και προσωπικής, να ιστορεί τα αισθήματα και τις ιδέες της ανοίγοντας δρόμους που την απομακρύνουν από την ασφάλεια της «λογικής» πεπατημένης. Η φυσικότητα με την οποία ο λαϊκός δημιουργός εμπιστεύτηκε την υπερβολή, με χαρακτηριστικό παράδειγμα το τραγούδι του ακάθεκτου κόκκινου φιλιού, ετοίμασε τραγούδια που πιθανόν θα σαγήνευαν τους υπερρεαλιστές, Έλληνες και ξένους, αν τα γνώριζαν έγκαιρα σε όλη την έκτασή τους.
Κάποια άλλης κατηγορίας δημοτικά τραγούδια, στα οποία επίσης αναφέρεται ο ανά χείρας τόμος, θα μπορούσαν να προκαλέσουν το ιδιαίτερο ενδιαφέρον των πρωτοπόρων της ψυχανάλυσης, αν –και πάλι– τα γνώριζαν έγκαιρα. Αίφνης, ο Ζίγμουντ Φρόυντ, που γνώριζε τον Οιδίποδα τύραννο του Σοφοκλή, ίσως σκεφτόταν ότι ο όρος «οιδιπόδειο σύμπλεγμα» δεν καλύπτει με πληρότητα και διαύγεια τις σκέψεις του. Ο Οιδίποδας και η Ιοκάστη δεν γνωρίζονταν. Αντίθετα, σε ολόκληρο κύκλο δημοτικών το «οιδιπόδειο» είναι ενεπίγνωστο, εκδηλώνεται δε με τέτοια επιθετικότητα από τη μητρική πλευρά ώστε συνταράζονται τα ιερά, ο ουρανός κι η θάλασσα. Αποκαλυπτικές για το βάρος που αποδίδει η λαϊκή σκέψη στο «οιδιπόδειο» κρίμα είναι οι παραλλαγές όπου η πραγμάτωση της μητρο-υιικής σχέσης απολήγει με τριπλό θάνατο (άλλη κάθαρση δεν προβλέπεται), αλλά και οι παραδόσεις στις οποίες Οιδίποδας, ενσυνείδητος, είναι ο Ιούδας.
 
Το Κόκκιν’ αχείλι εφίλησα είναι το τρίτο βιβλίο της σειράς Δοκίμια για το δημοτικό τραγούδι, μετά την Αγαπώ (2016, Κρατικό Βραβείο Δοκιμίου και Κριτικής 2017) και το Αίμα της αγάπης (2017).
 


ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ
ΑΝΔΡΕΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ
Κέρκυρα, 1955
Από τον τόμο Φωτοφράκτης – Οἱ φωτογραφίες
 
 
του Ἀνδρέα Ἐμπειρίκου, Εκδόσεις Άγρα, 2001.
Παντελής Σ. Μπουκάλας

Παντελής Σ. Μπουκάλας (Συγγραφέας)

Ο Παντελής Μπουκάλας γεννήθηκε το 1957 στο Λεσίνι Μεσολογγίου Αιτωλοακαρνανίας. Αποφοίτησε από την Οδοντιατρική Σχολή Αθηνών. Από το 1989 επιμελείται την ανά Τρίτη σελίδα του βιβλίου στην εφημερίδα "Η Καθημερινή", όπου επίσης δημοσιεύει καθ΄ εκάστην επιφυλλίδες κοινωνικού και πολιτικού σχολιασμού. Είναι διορθωτής και επιμελητής εκδόσεων. Από το 1980 έχει δημοσιεύσει στις εκδόσεις "Άγρα" τα βιβλία ποίησης "Αλγόρυθμος", "Η εκδρομή της Ευδοκίας", "Ο μέσα πάνθηρας", "Σήματα λυγρά", "Ο μάντης", "Οπόταν πλάτανος", "Ρήματα", τους τόμους δοκιμίων και βιβλιοκριτικών "Ενδεχομένως: Στάσεις στην ελληνική και ξένη τέχνη του λόγου", "Υποθέσεις" και "Υποθέσεις ΙΙ", καθώς και τις μελέτες για το δημοτικό τραγούδι "Όταν το ρήμα γίνεται όνομα: Η ΄Αγαπώ΄ και το σφρίγος της ποιητικής γλώσσας των δημοτικών" (2016) και "Το αίμα της αγάπης: Ο πόθος και ο φόνος στη δημοτική ποίηση" (2017). Έχει μεταφράσει, για τον ίδιο εκδοτικό οίκο, τον ελληνιστικό "Επιτάφιο Αδώνιδος του Βίωνος του Σμυρναίου", τα ποιήματα του τόμου "Επιτάφιος λόγος: Αρχαία ελληνικά επιτύμβια επιγράμματα" και τα "Συμποτικά Επιγράμματα" από το ενδέκατο βιβλίο της Παλατινής Ανθολογίας. Το 2010 βραβεύτηκε με το Κρατικό Βραβείο Ποίησης για την ποιητική του συλλογή "Ρήματα" και το 2017 (2018) με το Κρατικό Βραβείο Δοκιμίου-Κριτικής για το δοκίμιο "Όταν το ρήμα γίνεται όνομα: Η ΄Αγαπώ΄ και το σφρίγος της ποιητικής γλώσσας των δημοτικών".
Δείτε όλα τα βιβλία του συγγραφέα

Εκδότης:
Τόπος Έκδοσης:
Αθήνα
Τόμος:
1
Δέσιμο:
Χαρτόδετο
Σελίδες:
856
Βάρος:
0.4 κιλά

Αξιολογήσεις

Γράψε μια αξιολόγηση