Η μεταπολεμική πεζογραφία
zoom in
Προσθήκη στα αγαπημένα

Η μεταπολεμική πεζογραφία

Από τον πόλεμο του 40 ως τη δικτατορία του 67

Συλλογικό έργο

390.32€ -11% 347.38€

Οι μεταπολεμικοί πεζογράφοι κίνησαν, βέβαια, συχνά το ενδιαφέρον της κριτικής ως μεμονωμένες περιπτώσεις, κι από το ξεκίνημά τους ως σήμερα, το έργο τους εξετάστηκε τόσο σε σύντομες ή εκτενέστερες βιβλιοκρισίες όσο και σε μεγαλύτερα μελετήματα. Εντούτοις, αν και δεν έλειψαν κάποιες απόπειρες και για μια πιο γενική θεώρηση της μεταπολεμικής πεζογραφίας μας, καμιά πληρέστερη παρουσίασή της δεν έγινε μέχρι τώρα, για να μπορεί να έχει ο αναγνώστης μια συνολική εικόνα της. Γι` αυτό κι ο εκδοτικός οίκος Σοκόλης, που από το 1977 ίσαμε το 1982 είχε εκδώσει την πεντάτομη ανθολογία και γραμματολογία `Η ελληνική ποίηση`, προκειμένου να ετοιμάσει μια ανάλογη σειρά και για την αφηγηματική πεζογραφία, θεώρησε προτιμότερο ν` αρχίσει την έκδοση απ` τους μεταπολεμικούς πεζογράφους.
Το εγχείρημα παρουσίαζε, ωστόσο, μερικές πρόσθετες δυσκολίες, όχι μονάχα γιατί θα χρειάζονταν τόσοι τόμοι όσοι για όλες μαζί τις περιόδους της ποίησης, αν λογαριάσουμε πόσο μεγαλύτερη έκταση απαιτεί η ανθολόγηση των αφηγηματικών σελίδων σε σύγκριση με την ανθολόγηση των ποιημάτων, αλλά και γιατί η μία και μόνη αυτή περίοδος δεν ήταν εύκολο να διαιρεθεί σε ισάριθμες με τους τόμους ενότητες, ώστε κάθε τόμο να τον αναλάβει ένας επιμελητής. Έτσι, ο εκδότης αποφάσισε ν` αναθέσει τη μελέτη και το σχεδιασμό της έκδοσης σε πενταμελή συντακτική επιτροπή από τους Τάκη Καρβέλη, Αλέξανδρο Κοτζιά, Χριστόφορο Μηλιώνη, Κώστα Στεργιόπουλο και Σπύρο Τσακνιά, που, ύστερα από πολλές ανταλλαγές απόψεων και σε συνεργασία αργότερα και με τον εκδότη, κατέληξαν στο τελικό τούτο σχήμα.
Απ` τις πρώτες κιόλας συναντήσεις έγινε φανερό κι αποφασίστηκε ομόφωνα, πως για ένα συλλογικό έργο σαν αυτό καλύτερα θα `ταν να μην επιχειρήσει η επιτροπή οποιαδήποτε διαίρεση των συγγραφέων σε ομάδες ανάλογα με τις μεταξύ τους συγγενικές τάσεις, ούτε κάθε τόμος ν` αποτελεί χωριστή ενότητα, μα η κατάταξη να γίνει κατ` αλφαβητική σειρά και οι επιμελητές να οριστούν κατά συγγραφείς και όχι κατά τόμους. Κάθε επιμελητής ν` αναλαμβάνει έναν ή και περισσότερους πεζογράφους, και σε κάθε συγγραφέα να προτάσσονται τα βιογραφικά του στοιχεία, οι εκδόσεις των έργων του, κριτική εξέταση της αφηγηματικής του πεζογραφίας και ν` ακολουθούν: αποσπάσματα από θετικές κι αρνητικές γνώμες της κριτικής, για να είναι όσο το δυνατόν αντικειμενικότερη η παρουσίαση, κατόπιν επιλογή βιβλιογραφίας και τέλος ανθολόγηση αντιπροσωπευτικών σελίδων. Σχετικά με το τελευταίο τούτο, διατυπώθηκαν ορισμένες αντιρρήσεις κατά πόσο θα `πρεπε στα ανθολογούμενα κείμενα να τηρηθεί η ορθογραφία των συγγραφέων τους ή να ενοποιηθεί. Τελικά, έπειτα από ψηφοφορία, επικράτησε η γνώμη να γίνει ενοποίηση της ορθογραφίας σύμφωνα με την τελευταία γραμματική της δημοτικής και με το μονοτονικό σύστημα. [...]


[Απόσπασμα από το κείμενο του προλόγου]

Νίκος Μπακόλας

Νίκος Μπακόλας (Επιμέλεια)

Νίκος Μπακόλας (1927-1999). Ο Νίκος Μπακόλας γεννήθηκε και έζησε στη Θεσσαλονίκη, γιος του Χριστόφορου Μπακόλα και της συζύγου του Δέσποινας. Σπούδασε στο μαθηματικό τμήμα της Φυσικομαθηματικής Σχολής Θεσσαλονίκης (αποφοίτησε το 1956) και υπηρέτησε τη στρατιωτική του θητεία στην αεροπορία (1947-1950). Από τα φοιτητικά του χρόνια στράφηκε στη δημοσιογραφία με πρώτη εμφάνιση στην εφημερίδα "Νέα Αλήθεια" το 1951. Η δημοσιογραφία αποτέλεσε τη βασική επαγγελματική του δραστηριότητα. Συνεργάστηκε με τις περισσότερες εφημερίδες της συμπρωτεύουσας ("Ελεύθερος Κήρυξ", "Μακεδονία", "Ελεύθερος λόγος", "Θεσσαλονίκη", "Νέα Αλήθεια", "Ελληνικός Βορράς", "Δράσις"), όπου δημοσίευσε μεταφράσεις, άρθρα και φιλολογικά δοκίμια και υπήρξε κατά καιρούς υπεύθυνος σύνταξης και αρχισυντάκτης. Διετέλεσε επίσης προϊστάμενος του τμήματος τύπου της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης (1959-1967) - και υπʼ αυτή την ιδιότητα άτυπος γραμματέας του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης κατά την περίοδο 1960-1965 -, πρόεδρος της καλλιτεχνικής επιτροπής, εισηγητής δραματολογίου και καλλιτεχνικός διευθυντής του Κ.Θ.Β.Ε. Από τη δημοσιογραφία συνταξιοδοτήθηκε το 1986. Στα γράμματα πρωτοεμφανίστηκε το 1952 με το έργο "Παραλλαγή στο πένθιμο εμβατήριο", για το οποίο τιμήθηκε με τον βʼ έπαινο στο διαγωνισμό νουβέλας του περιοδικού "Μορφές" και τρία χρόνια αργότερα άρχισε να δημοσιεύει πεζογραφήματά του στο περιοδικό "Φοιτητικά Γράμματα" και την εφημερίδα "Παμφοιτητική". Το 1958 εξέδωσε το πρώτο του βιβλίο, με τίτλο "Μην κλαις, αγαπημένη". Τιμήθηκε με το βραβείο Plotin του περιοδικού "Τομές" (1978 για το έργο του "Μυθολογία"), το α΄ κρατικό βραβείο μυθιστορήματος (1988 για τη "Μεγάλη πλατεία"), ενώ διακρίσεις πήρε επίσης για τα έργα του "Όλοι οι άνθρωποι της γης" και "Μην κλαις, αγαπημένη". Εκτός από την πεζογραφία ο Νίκος Μπακόλας ασχολήθηκε επίσης με τις λογοτεχνικές μεταφράσεις, κυρίως από έργα αμερικανών συγγραφέων, καθώς και με τη θεατρική κριτική (σημειώνεται πως ο Νίκος Μπακόλας έγραψε και ένα θεατρικό έργο το -ανέκδοτο και άπαιχτο- "Ο κόκκινος φάκελος του 1960"). Ο Νίκος Μπακόλας ανήκει στους έλληνες πεζογράφους της μεταπολεμικής γενιάς, ειδικότερα στους λογοτέχνες της λεγόμενης μοντερνιστικής παράδοσης της σχολής της Θεσσαλονίκης. Με επιρροές από το ρεύμα του εσωτερικού μονολόγου και αμερικανούς πεζογράφους όπως οι W. Faulkner, H. James και F.S. Fitzgerald, το σύνολο του μυθιστορηματικού του έργου κινείται στα πλαίσια της προσωπικής μυθολογίας του συγγραφέα για τη γενέτειρά του και την ιστορία της κατά την περίοδο από το 1880 ως τις μέρες μας. Έργα του μεταφράστηκαν στα σουηδικά, γερμανικά, ολλανδικά, αγγλικά, γαλλικά και φιλανδικά. Για περισσότερα βιογραφικά στοιχεία του Νίκου Μπακόλα βλ. Πίστας Παναγιώτης, "Μπακόλας Νίκος", στο "Παγκόσμιο βιογραφικό λεξικό", Αθήνα, Εκδοτική Αθηνών, 1987 και Πίστας Παναγιώτης, "Νίκος Μπακόλας", στο "Η μεταπολεμική πεζογραφία· από τον πόλεμο του ʼ40 ως τη δικτατορία του ʽ67", Στ΄, σ.56-77, Αθήνα, Σοκόλης, 1988. (Πηγή: Αρχείο Ελλήνων Λογοτεχνών, Ε.ΚΕ.ΒΙ.).

Παύλος Α. Ζάννας

Παύλος Α. Ζάννας (Επιμέλεια)

Ο Παύλος Aλ. Ζάννας γεννήθηκε το 1929 στη Θεσσαλονίκη. Ήταν γιος του Aλέξανδρου και της Bιργινίας Ζάννα (κόρης της Πηνελόπης Δέλτα). Oικογενειακή παράδοση βενιζελική και δημοκρατική: ο Aλέξανδρος Zάννας (1892-1963), στενός συνεργάτης και υπουργός του Bενιζέλου, φίλος του Nικολάου Πλαστήρα, έπαιξε σημαντικό ρόλο στην ελληνική πολιτική ζωή από την εποχή του Mακεδονικού Aγώνα ως τα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια [Bλ. σχ. Aλέξανδρου Δ. Zάννα: "Ο Mακεδονικός Aγών (Aναμνήσεις)", Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών-ΙΜΧΑ, Θεσσαλονίκη 1960, και του ίδιου "H Kατοχή (Aναμνήσεις-Eπιστολές)", Εστία, Aθήνα 1964, καθώς και σειρά άρθρων στην εφημερίδα "Tο Bήμα" το 1959 για τον "Πρώτο Διχασμό", το "Kίνημα του 1935", τον N. Πλαστήρα και το πρώτο ελληνικό Yπουργείο της Aεροπορίας], ενώ η Bιργινία Zάννα (1897-1980) εργάστηκε κοινωνικά στον Eρυθρό Σταυρό, στον Oδηγισμό, στη X.E.N. και στο κίνημα για τα δικαιώματα της γυναίκας [Bλ. σχ. Bιργινία Aλ. Zάννα: "Hμερολόγιο Πολέμου 40-41", Ερμής, Aθήνα 1979]. Γυμνασιακές σπουδές στη Θεσσαλονίκη και στην Aθήνα (Kολλέγιο Aθηνών). Πτυχιούχος και διδάκτορας Πολιτικών Eπιστημών του Πανεπιστημίου της Γενεύης (Institut de Hautes Etudes Internationales, 1947-1952). Tο 1953 παντρεύτηκε με την πιανίστα Mίνα Πράτσικα (κόρη του Aνδρέα και της Xριστίνας Πράτσικα) και απέκτησαν δύο γιους και μία εγγονή. Yπηρέτησε στο στρατό ως έφεδρος ανθυπολοχαγός διαβιβάσεων (1953-1954). Στο τέλος του 1954 εγκαταστάθηκε στη Θεσσαλονίκη και ασχολήθηκε στην αρχή με εμπορικές και βιομηχανικές οικογενειακές επιχειρήσεις. Aπό το 1955 ως το 1967 υπήρξε αρχικά μέλος, αργότερα γενικός γραμματέας και αντιπρόεδρος της Mακεδονικής Kαλλιτεχνικής Eταιρείας "Tέχνη" της Θεσσαλονίκης (με πρόεδρο τον καθηγητή Λ. Ν. Πολίτη). Στο ίδιο αυτό χρονικό διάστημα ίδρυσε και διηύθυνε την Kινηματογραφική Λέσχη της "Tέχνης", όπου παρουσίασε πάνω από 300 ταινίες. Σε πρωτοβουλία του, που υιοθέτησε το Δ.Σ. της "Tέχνης" και η Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης, οφείλεται η δημιουργία του Φεστιβάλ Kινηματογράφου Θεσσαλονίκης (1960). Πρωτοστάτησε, με άλλους κριτικούς και κινηματογραφιστές, στη δημιουργία της πρώτης Oμοσπονδίας Kινηματογραφικών Λεσχών Eλλάδος, της Eλληνικής Tαινιοθήκης και αργότερα της Ένωσης Kινηματογραφικών Kριτικών Eλλάδος (1976). Ήταν μέλος της συντακτικής επιτροπής του περιοδικού "H Tέχνη στη Θεσσαλονίκη" (1956-1961), όπου κρατούσε τη στήλη της (ανυπόγραφης) κινηματογραφικής κριτικής. Mέλος της συντακτικής επιτροπής του ίδιου περιοδικού και στη δεύτερη περίοδο της έκδοσής του (1961-1963). Aπό το 1961 ως το 1964 κράτησε τη στήλη της θεατρικής κριτικής (κυρίως για τις παραστάσεις του Kρατικού Θεάτρου Bορείου Eλλάδος), στην εφημερίδα "Tο Bήμα" από τη Θεσσαλονίκη. Mέλος της συντακτικής ομάδας του περιοδικού "Eλληνικός Kινηματογράφος" (1966-1967). Tο 1965 διορίστηκε, από την κυβέρνηση Γ. Παπανδρέου, Γενικός Διευθυντής της Διεθνούς Eκθέσεως Θεσσαλονίκης και του Φεστιβάλ Κινηματογράφου. Το 1966 οργάνωσε το πρώτο Διεθνές Φεστιβάλ Kινηματογράφου στη Θεσσαλονίκη (που δεν επέζησε στα χρόνια της δικτατορίας). H δικτατορία, άλλωστε, της 21ης Aπριλίου 1967 τον απέλυσε από τη θέση του στη Δ.E.Θ., αλλά και πρότεινε τον επαναδιορισμό του, τον οποίον εκείνος αρνήθηκε. Ήταν μέλος του Δ.Σ. και της Kαλλιτεχνικής Eπιτροπής του Kρατικού Θεάτρου Bορείου Eλλάδος από το 1965 ως το 1967. Όλες αυτές οι δραστηριότητες σταμάτησαν την 21η Aπριλίου 1967. Το 1968 τον συνέλαβαν για τη συμμετοχή του στην αντιστασιακή οργάνωση "Δημοκρατική Άμυνα" και καταδικάστηκε σε φυλάκιση 10 1/2 ετών (μαζί με τους Στ. Nέστορα, Γ. Σιπητάνο, Σ. Δέδε, A. Mαλτσίδη και K. Πύρζα). Aφέθηκε ελεύθερος στις αρχές του 1972, "λόγω ανηκέστου βλάβης" της υγείας του, και από τότε έζησε στην Aθήνα. Στη διάρκεια της φυλάκισής του αρχίζει να μεταφράζει το πολύτομο μυθιστόρημα του Mαρσέλ Προυστ "Aναζητώντας τον χαμένο χρόνο", εργασία που συνέχισε ως το θάνατό του (εκδόθηκαν 11 τόμοι στις εκδόσεις "Ηριδανός", που επανεκδόθηκαν από το Γαλλικό Ινστιτούτο Αθηνών και από τις εκδόσεις της Εστίας). H μεταφραστική του αυτή εργασία βραβεύτηκε το 1974 με το ετήσιο βραβείο του Fondation d΄ Hautvillers, στο Παρίσι, για την καλύτερη

Ηλίας Χ. Παπαδημητρακόπουλος

Ηλίας Χ. Παπαδημητρακόπουλος (Επιμέλεια)

Ηλίας Χ. Παπαδημητρακόπουλος (1930). Ο Ηλίας Παπαδημητρακόπουλος γεννήθηκε στον Πύργο Ηλείας, γιος γνωστού δικηγόρου της πόλης. Πέρασε τα παιδικά του χρόνια στο οικογενειακό κτήμα στα όρια του Πύργου και τέλειωσε το πρακτικό τμήμα του εκεί Γυμνασίου. Ο θάνατος του πατέρα του κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής (1943) προκάλεσε και την οικονομική καταστροφή της οικογένειας. Σπούδασε στη Στρατιωτική Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (1949-1955), με ειδίκευση στην παθολογία και μετεκπαίδευση στην υγιεινολογία. Παραιτήθηκε το 1958, υποχρεώθηκε ωστόσο να επιστρέψει και από το 1959 ως το 1968 έζησε στην Καβάλα. Εκεί συνεργάστηκε με το περιοδικό "Αργώ" και υπήρξε συνιδρυτής του περιοδικού "Σκαπτή Ύλη" και ιδρυτής της κινηματογραφικής λέσχης της πόλης. Στο στράτευμα παρέμεινε ως το 1983, οπότε αποστρατεύτηκε μετά από δική του αίτηση με το βαθμό του ανώτερου γενικού αρχίατρου, έχοντας στο μεταξύ συμβάλει στην προώθηση των στρατιωτικών προγραμμάτων προληπτικής ιατρικής και διατελέσει για έξι χρόνια διευθυντής σύνταξης του περιοδικού "Ιατρική Επιθεώρησις Ενόπλων Δυνάμεων". Στη λογοτεχνία πρωτοεμφανίστηκε το 1962 με τη δημοσίευση του διηγήματος "Οι Φρακασάνες" στο περιοδικό "Αργώ". Συνεργάστηκε επίσης με περιοδικά όπως τα "Ταχυδρόμος" (Καβάλας), "Διάλογος" (Θεσσαλονίκης), "Διάλογος" (Λεχαινών), "Αντί", "Χάρτης", "Χρονικό", "Το Τέταρτο". Ο Ηλίας Παπαδημητρακόπουλος ανήκει στη μεταπολεμική γενιά των ελλήνων πεζογράφων. Χαρακτηριστική του έργου του είναι η κυριαρχία του νοσταλγικού αισθήματος για την εποχή της νεότητάς του και η πικρή διαπίστωση του αδύνατου της επιστροφής της και της σκληρότητας της σύγχρονης πραγματικότητας, μέσω ωστόσο μιας γραφής λιτής, έντονα υπαινικτικής, έμμεσα κριτικής και διακριτικά ειρωνικής. Για περισσότερα βιογραφικά και κριτικά στοιχεία για τον Ηλία Χ. Παπαδημητρακόπουλο βλ. Σπύρος Τσακνιάς, "Ηλίας Χ. Παπαδημητρακόπουλος", στο "Η μεταπολεμική πεζογραφία· από τον πόλεμο του ’40 ως τη δικτατορία του ‘67", τ. Στ΄, Αθήνα, Σοκόλης, 1988, σ.154-168, και Αλέξης Ζήρας, "Παπαδημητρακόπουλος, Ηλίας Χ." στο "Λεξικό νεοελληνικής λογοτεχνίας", Αθήνα, Εκδόσεις Πατάκη, 2007, σ. 1697-1698. (Πηγή: Αρχείο Ελλήνων Λογοτεχνών, Ε.ΚΕ.ΒΙ.).

Συλλογικό έργο (Συγγραφέας)


Δείτε όλα τα βιβλία του συγγραφέα

Τόπος Έκδοσης:
Αθήνα
Τόμος:
4 από 8
Δέσιμο:
Δερματόδετο
Σελίδες:
383
Διαστάσεις:
25x18
Βάρος:
0.943 κιλά

Αξιολογήσεις

Γράψε μια αξιολόγηση