Διαγωνισμοί Print on demand Bookstore Κριτικές και Παρουσιάσεις Συγγραφείς Νέα και Εκδηλώσεις Αφιερώματα και άλλα Advanced Search
Γη του διαμαντιού
(Μάρι Ουίλσον: δεκαέξι λιθογραφίες, Νάνος Βαλαωρίτης: δεκαέξι κείμενα)
Συγγραφέας:   Νάνος Βαλαωρίτης


Γη του διαμαντιού
Το έργο του Νάνου Βαλαωρίτη, "Γη του διαμαντιού", γράφτηκε στα γαλλικά, την περίοδο που ο ποιητής ήταν μέλος στην ομάδα του Μπρετόν, δηλαδή το 1958. Η "Γη του διαμαντιού" δεν είναι μια αυτόνομη ποιητική συλλογή. Αποτελείται από κείμενα που συνοδεύουν τις λιθογραφίες της συζύγου του, Μαρί Ουίλσον, η οποία υπήρξε επίσης μέλος της γαλλικής υπερρεαλιστικής ομάδας.
Κι ενώ για τους περισσότερους Έλληνες υπερρεαλιστές η βασική επιδίωξη υπήρξε ο συγκερασμός των υπερρεαλιστικών προτάσεων με το "ιδεολόγημα της ελληνικότητας" (Ιβάνοβιτς, "Υπερρεαλισμός και ΄Υπερρεαλισμοί΄", Πολύτυπο, Αθήνα 1996, σελ. 32), στο συγκεκριμένο έργο ο Βαλαωρίτης δείχνει να μην απασχολείται ιδιαίτερα με αυτό. Αντιθέτως, φαίνεται να αποστασιοποιείται κι από την ελληνική παράδοση, αλλά ακόμη κι από την ελληνική γλώσσα.
Ο λόγος του Νάνου Βαλαωρίτη, σε στενή πάντα σχέση με τα χαρακτικά της Μαρί Ουίλσον , ακολουθεί το ύφος και το πνεύμα των γνωστικών ή των ανατολικών φιλοσοφιών. Άλλωστε, συναντούμε αρκετές αναφορές από κείμενα γνωστικά, ινδουιστικά, βουδιστικά, ακόμη κι από το Κοράνι. Ωστόσο, αυτό δε σημαίνει ότι πέρα από τις παραπάνω αναφορές δεν διακρίνονται με σαφήνεια και οι πλατωνικές ιδέες.
Η προμετωπίδα, ένα απόσπασμα κειμένου των Περατικών, που θα μπορούσε να θεωρηθεί ως υπαινιγμός στη δυσκολία του δημιουργού να παραγάγει λόγο, θα λέγαμε ότι εκφράζει τις θέσεις του συγγραφέα. Το ίδιο γίνεται και με τις υπόλοιπες αναφορές. Πρόκειται για ένα φαινόμενο διακειμενικότητας που αρχικά δίνει την εντύπωση ότι εκθέτει τις συμβάσεις του έργου. Στη συνέχεια όμως, παραφράζοντας τον Ζεράρ Ζενέτ, θα λέγαμε ότι οποιοδήποτε στοιχείο που αφορά την πραγματικότητα μέσα σε ένα έργο αποτελεί αισθητικό αντικείμενο και είναι δηλωτικό μιας πρόθεσης. Στο συγκεκριμένο βιβλίο, ο συγγραφέας φαίνεται να συνομιλεί με τα ανατολικά κείμενα. Εξάλλου, είναι γνωστό το ενδιαφέρον που έδειξαν γι ΄ αυτά οι υπερρεαλιστές.
Τα κείμενα της συλλογής έχουν περιεχόμενο οντολογικό, συνθέτουν ένα σύμπαν ονειρικό. Δημιουργούν μια υπερπραγματικότητα, σύμφωνη με τις αρχές του Μπρετόν, όπου τα αντίθετα, το φως και το σκοτάδι, η συνείδηση και το υποσυνείδητο, ενώνονται. Στο σύμπαν της Γης του Διαμαντιού, ο δρόμος προς τη Γνώση ανοίγεται μέσα από ένα μετεωρισμό. Η ακινησία και η παρατήρηση των φαινόμενων του εσωτερικού και εξωτερικού κόσμου αποτελούν την ηθική πρόταση. Η ενδοσκόπηση και η περισυλλογή ενάντια στην απατηλότητα και τη σκλαβιά των αισθήσεων και της σεξουαλικότητας οδηγούν στο διαμαντένιο βράχο. Στην κορφή του όμως, δηλαδή στην αποκορύφωση των προσπαθειών του ανθρώπου για ολοκλήρωση, ελλοχεύει ο θάνατος, "Το πράσινο φως που προαναγγέλλει το τέλος του κόσμου". Το απόλυτο κίνητρο ζωής είναι η επιθυμία για τη γυναίκα και την τέχνη. Σύμφωνη κι αυτή με τις αρχές του υπερρεαλισμού, πρόκειται για μια επιθυμία καθαγιασμένη, αγνή, πηγαία κι απελευθερωμένη από τις κοινωνικές και τις θρησκευτικές συμβάσεις.
΄Οπως και να έχει η "Γη του Διαμαντιού", είναι ένα γέννημα των λιθογραφίων της Μαρί Ουίλσον και συνδέεται μαζί τους οργανικά. Εξάλλου, και τα ίδια τα χαρακτικά με την απουσία χρώματος, την έλλειψη σκιάς, τις γραμμές τους παραπέμπουν στη γραφή, θυμίζουν ιδεογράμματα ή ιερογλυφικά. Η δε διαφάνειά τους θυμίζει βιτρό, δηλαδή παραπέμπει σε κάτι υπερβατικό. Η διάταξη της κάθε λιθογραφίας είναι αμφίπλευρη, αλλά και κεντρική, είναι οντολογική και συνδέεται ευανάγνωστα με το κείμενο. Η μορφή της λιθογραφίας γεννιέται αυτόματα. Δεν είναι προκαθορισμένη, όπως και το κείμενο άλλωστε, γίνονται σταδιακά και είναι αλληλοεξαρτώμενα. Με άλλα λόγια, τα χαρακτικά της Μαρί Ουίλσον λειτουργούν όπως "ο σπινθήρας" για τον οποίο μιλούσε ο Μπρετόν. Δίνουν το έναυσμα στον Βαλαωρίτη να συνθέσει τη μυστικιστική κοσμογονία του, όπου πύργοι και πύλες, διάφοροι ήλιοι και πλανήτες, Πρίγκιπες και Αστέρια κάνουν την εμφάνιση τους.

Φωτεινή Παπαρήγα

24χ17 εκ., 44 σελίδες
Δέσιμο: Μαλακό εξώφυλλο
Τόπος έκδοσης: Αθήνα
Ταξινόμιση DDC: 889.1 (Νεοελληνική ποίηση), 750 (Ζωγραφική ), 709.040 63 (Σουρεαλισμός)
Άλλα πρόσωπα: Φωτεινή Παπαρήγα (Μεταφραστής) , Marie Wilson (Εικονογράφος) ,
ISBN: 978-960-7528-68-1
ISBN (10ψήφιο): 960-7528-68-9
Βάρος: 0.138 κιλά
Εκδότης: Μανδραγόρας
Έτος Κυκλοφορίας: 2007
Γράψε τη δική σου κριτική
7.46
  • Twitter
  • Delicious
  • Designfloat
  • Digg
  • StumbleUpon

6.64
Προσθήκη στη Wishlist Share it


Πληροφορίες

Βαλαωρίτης, Νάνος
Ο Νάνος Βαλαωρίτης γεννήθηκε στη Λωζάνη της Ελβετίας το 1921. Σπούδασε φιλολογία και νομικά στα πανεπιστήμια Αθηνών, Λονδίνου, Σορβόνης. Παρουσίασε άρθρα και μετέφρασε πρώτος στο Λονδίνο εκτενώς Έλληνες ποιητές του 1930 -Σεφέρη, Ελύτη, Εμπειρίκο, Εγγονόπουλο, Γκάτσο. Στην Αγγλία έζησε από το 1944 έως το 1953 και γνώρισε τον Έλιοτ και όλο τον κύκλο του. Το διάστημα 1954-60 έμεινε στο Παρίσι και γνώρισε τον Αντρέ Μπρετόν και τους υπερρεαλιστές. Το 1960 γύρισε στην Ελλάδα και διηύθυνε το περιοδικό "Πάλι" (1963-1966). Το 1969 παρουσίασε ελληνική ποίηση στο γαλλικό περιοδικό "Lettres Nouvelles". Από το 1968 έως το 1993 δίδαξε συγκριτική λογοτεχνία και δημιουργική γραφή στο Πολιτειακό Πανεπιστήμιο του Σαν Φρανσίσκο. Εκεί, ποιητικά του κείμενα εκδόθηκαν από τον οίκο City Lights του Λώρενς Φερλινγκέττι. Οργάνωσε παρουσίαση των Ελλήνων υπερρεαλιστών στο Κέντρο Πομπιντού το 1990-91. Διηύθυνε από το 1989 έως το 1995 με τον ποιητή Αντρέα Παγουλάτο το περιοδικό "Συντέλεια", το οποίο επανεκδόθηκε το 2004 με τίτλο "Νέα Συντέλεια". Πήρε τέσσερα κρατικά βραβεία (το πρώτο το αρνήθηκε) κι ένα βραβείο του Ν.Ρ.Α. [National Poetry Association (Αμερικανική Εταιρεία Ποίησης)] το 1996 -βραβείο που είχε δοθεί προηγουμένως στους Φερλινγκέττι, Γκίνσμπεργκ και άλλους. Το 2009 τιμήθηκε με το Μεγάλο Κρατικό Βραβείο Λογοτεχνίας για το σύνολο του έργου του. Βιβλία του έχουν εκδοθεί στο εξωτερικό σε αγγλικές και γαλλικές μεταφράσεις. Είναι μέλος της Εταιρείας Συγγραφέων. Στην Ελλάδα επέστρεψε μόνιμα στο 2004. Εργογραφία: Ποίηση - "Η τιμωρία των μάγων", Λονδίνο 1947 - "Κεντρική στοά", Αθήνα 1958 - "Εστίες μικροβίων", εκδ. Καλώδιο, Σαν Φρανσίσκο 1977 - "Ανώνυμο ποίημα του Φωτεινού Αηγιάννη", Ίκαρος 1978 - "Ο ήρωας του τυχαίου", Τραμ, Θεσσαλονίκη 1979 - "Η πουπουλένια εξομολόγηση", Ίκαρος 1982 - "Στο κάτω κάτω της γραφής", Νεφέλη 1984 - "Ο έγχρωμος στυλογράφος", Δωδώνη 1986 - "Ποιήματα Ι", Ύψιλον 1987, "Ποιήματα ΙΙ", Ύψιλον 1987 - "Ανιδεογράμματα", Καστανιώτης 1996 - "Ήλιος ο δήμιος μιας πράσινης σκέψης", Καστανιώτης 1996 - "Αλληγορική Κασσάνδρα", Καστανιώτης 1998 - "Η κάθοδος των Μ", Ύψιλον 2002 - "Μια αλφάβητος των κωφαλάλων", Άγκυρα 2003 - "Άστεγος ο Μέγας", Ύψιλον 2004 - "Το ξανανοιγμένο κουτί της Πανδώρας", Άγκυρα 2006 Πεζογραφία - "Ο προδότης του γραπτού λόγου", Ίκαρος 1980 - "Απ΄ τα κόκκαλα βγαλμένη", Νεφέλη 1982, β΄ έκδοση 1999 - "Μερικές γυναίκες", Θεμέλιο 1982 - "Ο θησαυρός του Ξέρξη", Εστία 1984, Άγκυρα 2008 - "Η δολοφονία", Θεμέλιο 1984 - "Η ζωή μου μετά θάνατον εγγυημένη", Νεφέλη 1995 - "Παραμυθολογία", Νεφέλη 1996 - "Ο σκύλος του Θεού", Καστανιώτης 1998, β΄ έκδοση 2004 - "Τα σπασμένα χέρια της Αφροδίτης της Μήλου", Άγρα 2002 - "Γνωρίζετε την Ελπινίκη;" Ηλέκτρα 2005 Δοκίμια - "Ανδρέας Εμπειρίκος", Ύψιλον 1989 - "Για μια θεωρία της γραφής", Εξάντας 1990 - "Μοντερνισμός, πρωτοπορία και πάλι", Καστανιώτης 1997 - "Αλληλογραφία Γ. Σεφέρη - Ν. Βαλαωρίτη 1945-1958", Ύψιλον 2004 - "Για μια θεωρία της γραφής, Β", Ηλέκτρα 2006

SSL Certificate
SSL Certificate

MasterCard Visa
Acceptance Mark Diners
* Powered by Pramnos Hosting LTD., designed by typorg.com.